Amonyum sülfat gübresinin ton fiyatı, 2025 yılı Ocak ayında 9 bin 500 lira seviyesindeyken, 2026 yılı Ocak ayı itibarıyla 12 bin 100 liraya çıktı. Bu artış, yaklaşık yüzde 27’lik bir yükselişe karşılık geliyor.

Üre gübresinde ise tablo çok daha çarpıcı. Geçen yıl bayilerde tonu 17 bin 400 liradan satılan üre gübresi, bugün 26 bin lira seviyesine ulaştı. Bir yıl içinde yaşanan artış yüzde 49’a yaklaştı.

Taban gübrelerinde artış daha da sert

Çiftçilerin en yoğun kullandığı kompoze gübrelerdeki artış, maliyet baskısının sadece azotlu gübrelerle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor.

20-20 gübresinde, Geçen yıl Ocak ayında tonu 15 bin 700 lira olan 20-20 gübresi, bu yıl 23 bin 200 liraya çıktı. Yaklaşık yüzde 48’lik artış, taban gübresinin çiftçi için ne kadar pahalı hale geldiğini gösteriyor.

DAP gübresi ise artışın en belirgin olduğu ürünlerden biri. 2025 yılı Ocak ayında 24 bin 700 lira olan ton fiyatı, 2026’nın başında 34 bin 750 liraya yükseldi. Bu da yüzde 40’a yaklaşan bir zam anlamına geliyor.

Olay, dün gece saatlerinde Odessa bölgesinde meydana geldi. Rusya’ya ait İHA’lar, bölgedeki Reni limanını ve tahıl depolama tesislerini hedef aldı. Saldırı sonucunda limanda yangın çıktı ve tahıl silolarında hasar meydana geldi.

Odessa Valisi Oleh Kiper, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Rusların bölgeye İHA’larla iki kez saldırdığını belirtti. Kiper, “Rusya’nın saldırısı, bölgenin güneyindeki liman ve tahıl altyapısına yönelikti. Bu saldırı, Ukrayna’nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne karşı bir provokasyondur.” dedi.

Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak da, Rusya’nın saldırısını kınayarak, “Rusya’nın Ukrayna limanlarına yönelik her saldırısı, dünya gıda fiyatlarına yönelik bir saldırıdır. Rusya, uluslararası hukuku ihlal ediyor ve bölgede barış ve istikrarı bozuyor.” ifadelerini kullandı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise, Rusya’nın saldırısının sadece Ukrayna’ya değil, tüm dünyaya zarar verdiğini söyledi. Zelenskiy, “Rusya’nın tahıl silolarını bombalaması, dünya gıda güvenliğine yönelik bir tehdittir. Tahıl, insanların temel gıda maddesidir. Rusya, insanların hayatını tehlikeye atarak küresel bir krize neden oluyor.” dedi.

Öte yandan BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Farhan Hak da konuyla ilgili bir açıklama yaptı. Hak, “Rusya’nın Ukrayna’nın tahıl silolarına yönelik saldırısından çok endişe duyuyoruz. Bu saldırı, hem Ukrayna’nın hem de dünyanın gıda ihtiyacını karşılamak için çalışan çiftçilerin emeğine saygısızlıktır. Rusya’yı bu tür saldırılara son vermeye ve uluslararası toplumla işbirliği yapmaya çağırıyoruz.” dedi.

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, patlamanın olduğu silonun toplam kapasitesinin 95 bin ton olduğu ve içinde 75 bin ton stok bulunduğu belirtildi. Açıklamada, “Bu stokun yaklaşık yüzde 20’si hasar görmüştür. Dolayısıyla, ‘8 milyon ton stok yok oldu’ iddiası doğru değildir.” denildi.

Fıstık bahçelerine sabahın ilk ışıklarında giren işçiler, 45 dereceyi bulan sıcaklarda akşama kadar çalışıyor. Ağaçlardan tek tek topladıkları yaş fıstıkları kasalara dolduruyorlar. Kasalardaki yaş fıstıklar traktörlerle işletmelere taşınıyor. Burada kurutulma ve kavlatma işlemleri yapılıyor.

Nizip ilçesinde bu yıl 55 bin ton rekolte bekleniyor. Nizip Belediye Başkanı Mehmet Sarı, bu yılın ‘yok yılı’ olduğunu ancak buna rağmen çiftçilerin üretimden vazgeçmediğini söyledi. Başkan Sarı, “Antep fıstığı bir sene ‘var yılı’ bir sene 'yok yılı’nı geçiriyor. Bu yıl 'yok yılı’nı yaşıyoruz. Şu an boz fıstık hasadı daha sonra ise kırmızı beng fıstık hasadı yapılacak. Tüm işlemler eylül ayına kadar devam edecek.” dedi.

Fıstık üreticisi Abdurrahman Açıkgöz ise boz Antep fıstığının baklavaya lezzet veren ‘yeşil altın’ olduğunu belirtti. Açıkgöz, “Baklavanın özü, baklavayı baklava yapan, Gaziantep’in adını dünyaya duyuran ve ‘yeşil altın’ dediğimiz fıstık, boz Antep fıstığıdır. Nizip’te üretilen fıstık lezzet olarak aroma olarak dünyanın hiçbir yerinde bulunmaz. Bunun da en büyük özelliği bölgenin iklim şartları ve sıcaklığıdır.” diye konuştu.

Fıstık hasadında çalışan işçilerden Fatma Taşkıran da sıcak havada zor şartlarda çalıştıklarını ancak işlerini severek yaptıklarını söyledi. Taşkıran, işçi yevmiyelerinin daha da iyileştirilmesini talep etti.

TİGEM, tarımsal üretimde kalite ve verimliliği artırmak, tohumluk üretimi yapmak, arazi toplulaştırması yapmak ve modern sulama sistemleri uygulamak gibi faaliyetlerde bulunmaktadır. TİGEM, 9 tarım işletmesinde 1045 adet çember tarla bulundurduğunu ve bu tarlalarda hububat, yem bitkileri, şeker pancarı, ayçiçeği, patates gibi ürünler yetiştirdiğini belirtti.

Center Pivot Sulama Sistemi ise, suyun tasarruflu bir şekilde kullanılmasını sağlayan bir sulama yöntemidir. Bu sistemde, su kaynağından alınan su, borularla tarlanın ortasına yerleştirilen bir direğe taşınır. Direk üzerinde dönen bir kol, suyu tarlanın her yerine eşit olarak dağıtır. Bu sayede hem su israfı önlenir hem de bitkilerin ihtiyacı olan su miktarı ayarlanabilir.

Tarımsal destek ödemelerinden faydalanmak için çiftçilerin, TARSİM’e başvurarak sigorta poliçesi yaptırmaları gerekmektedir. Sigorta poliçesi yaptıran çiftçiler, hasar tespiti yapıldıktan sonra ödeme alabilmektedir.

Tarım ve Orman Bakanlığı, 6 Şubat’ta Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve 11 ili etkileyen depremlerden sonra tarımsal üretimin kesintiye uğramaması için çalışmalarına hız verdi. Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, depremden hasar gören sulama altyapılarını onarmak için bölgede seferber oldu.

Bakanlığın resmi web sitesindeki bilgiye göre bölgede, toplam 56 kilometre uzunluğundaki kanaletlerde bakım ve onarım çalışması yürütüldü. 12,4 kilometrelik sulama kanalı imalatı ile 1,2 kilometrelik işletme bakım yolu onarımı tamamlandı. Dron destekli arama çalışması yapan ekipler, tarım topraklarını tekrar suyla buluşturdu.

Hatay’da 45 Kilometrelik Kanalet Onarıldı

Depremden en çok etkilenen illerden biri olan Hatay’da, bakım onarım çalışması yürütülen toplam 45 kilometre uzunluğundaki kanaletler çiftçilerin hizmetine sunuldu. Yarseli, Samandağ ve Kırıkhan sulamalarında hasar oluşan yaklaşık 9 bin adet düşük kanaletin ayak ve semerleri yenilenerek montajı yapıldı. Ayrıca depremde zarar gören 2 adet pompa istasyonunda geçici pompalarla su akışı sağlandı.

Hassa sulamasına ait tahrip olan kanallarda 1800 metreküp beton dökülerek beton anoların bakım ve onarım imalatları yapıldı.

Malatya’da Kanal Yenileme İnşaatları Tamamlandı

Malatya’da ise çeşitli bölgelerde 5,2 kilometre kanal yenileme inşaatı, 12,4 kilometre kanal yalıtımı imalatlarının yanı sıra 1,2 kilometre işletme bakım yolu onarımı tamamlandı.

Doğanşehir, Sultansuyu, Akçadağ, Oba, Suçatı, Derme, Çerkezyazısı, Şahnahan ve Yazıhan sulamalarında meydana gelen hasarların giderilmesi için 21 Mart 2023’te ihale yapılarak sözleşme imzalandı ve çalışmalara başlandı.

Kahramanmaraş, Adıyaman ve Gaziantep’te Onarım Çalışmaları Sürüyor

Kahramanmaraş, Kılavuzlu, Adıyaman ve Gaziantep Belkıs-Nizip sulamalarında oluşan deprem hasarlarının giderilmesine yönelik bakım, onarım ve yenileme çalışmaları da sürüyor. Bu kapsamda, Kılavuzlu sulamasında toplam 2,5 kilometre, Kahramanmaraş sulamasında toplam 1,5 kilometre, Adıyaman sulamasında yaklaşık 1,1 kilometre, Gaziantep Nizip ilçesi Belkıs sulamasında 1 kilometre onarım çalışması gerçekleştirildi.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ise sosyal medya paylaşımında depremden etkilenen illerde tarımsal üretimin kesintiye uğramaması, toprakların susuz kalmaması için sahada çalışmaları aralıksız sürdürdüklerini belirterek,

“Bereketli topraklarımızı suyla buluşturmaya, üreticilerimizin her daim yanlarında olmaya devam edeceğiz.”

ifadesini kullandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı, 2024 yılı üretim sezonundan itibaren hayata geçirilmesi planlanan tarımsal üretim planlamasını Adana’da tarım sektörünün paydaşlarına ilçe ilçe gezerek anlattı. Bu kapsamda hazırlanan Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik Taslağı’nda sözleşmeli üretim, çiftçi kayıt sistemi gibi konular da yer aldı.

Bakanlık bünyesinde Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu kurulacak ve kurulun alacağı kararlar il ve ilçe müdürlükleri tarafından sahada uygulanacak. Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kaydolamayan araziler de işleyen kişilerin adına bakanlık sistemine eklenebilecek. Başlangıçta kurulu meyve bahçeleri ve sebze üretimi istisna olmak kaydıyla stratejik ürünlerde hangi il, ilçe ne kadar üretecek bu önceden planlanacak.

Sözleşmeli Üretim Yaygınlaşacak

Tarımsal üretim planlamasının bir ayağının da sözleşmeli üretim olduğunu belirten Adana İl Tarım ve Orman Müdürü Muhammet Ali Tekin,

“Üreticimiz sözleşmeli üretime yönelir ve bu yaygınlaşırsa ürününü kime satacağını bilecek. Dolaysıyla ürünü değerlendirememe, ürünün elde kalması gibi konular ortadan kalkmış olacak.”

dedi.

Tekin, ayrıca yüzde 6 eğimin altında olan arazilere bahçe kurulamayacağını, bu kararın da ovalarda tarla tarımına yönelik üretimi teşvik etmek için alındığını söyledi. Tekin, taslak yönetmelik önümüzdeki ay yayınlanarak tarımsal üretim planlamasına geçileceğini de ifade etti.

Üreticilerden Destek

Ceyhan Ziraat Odası’nda düzenlenen toplantıya katılan üreticiler de tarımsal üretim planlamasının işleyişi, lisanlı depolarda yaşanılan sorunlar gibi farklı konulardaki sorun, görüş ve önerilerini dile getirdi. Ceyhan Ziraat Odası Başkanı Savaş Mehmet Öztürk de planlı tarımsal üretim yapılmasını yıllardır istediklerini ve bakanlığın çalışmasının sahada hayata geçirilmesine destek vereceklerini söyledi.

56 kilometrelik sulama kanalı tamamlandı

Bakanlığa bağlı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, bölgede toplam 56 kilometre uzunluğunda sulama kanalında bakım ve onarım çalışması gerçekleştirdi. 12,4 kilometrelik sulama kanalı imalatı ile 1,2 kilometrelik işletme bakım yolu onarımı tamamlandı.

Hatay’da 45 kilometrelik kanalet hizmete sunuldu

Depremden en çok etkilenen illerden Hatay’da da DSİ, 45 kilometrelik kanalette bakım onarım çalışması yaptı. Yarseli sulamasında yaklaşık 4 bin adet düşük kanalet montaj edildi. Kırılan kanaletlerin ayak ve semerleri yenilendi.

Tarım toprakları tekrar suyla buluştu

DSİ’nin yaptığı çalışmalar sonucu, depremden zarar gören bölgelerde tarım toprakları tekrar suyla buluştu. Çiftçilerin sulama sorunu giderildi. Tarımsal üretimin devam etmesi sağlandı.

Yumaklı, “96 milyon 144 bin lira tarımsal destekleme ödemesini, bugün çiftçilerimizin hesaplarına aktarıyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun” ifadesini kullandı.

Yumaklı’nın paylaştığı grafiğe göre, ödemelerden 93 milyon 972 bin liralık kısmı kırsal kalkınma yatırımları, 2 milyon 172 bin lirası düve alım desteğinden oluşuyor.

Kırsal Kalkınma Yatırımları Destekleniyor

Kırsal kalkınma yatırımları desteği, tarım ve hayvancılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin modernizasyonu, üretim kapasitesinin artırılması, katma değerli ürünlerin üretilmesi ve pazarlanması gibi amaçlarla veriliyor.

Düve alım desteği ise süt sığırcılığı yapan işletmelere, yerli veya ithal düve alımında başvuru tarihindeki döviz kuruna göre belirlenen tutarda destek sağlıyor.

Bakanlık, bu yılın ilk altı ayında toplam 14 milyar 600 milyon lira tarımsal destek ödemesi yapmıştı. Bakanlık, yıl sonuna kadar 24 milyar lira destek ödemesi hedefliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, Tekirdağ Valiliği, Tekirdağ Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Ziraat Fakültesi iş birliğiyle ilaçlama çalışması başlatıldı.

“Çekirgelerin Yayılma Durumu Önlendi”

NKÜ Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özgür Sağlam, gazetecilere yaptığı açıklamada, yapılan müdahalenin etkili olduğunu söyledi.

Sağlam, “Çekirgeler mera alanlarından ayçiçeği tarlalarına doğru yöneldiklerini gözlemledik. Kısa sürede duruma müdahale ettik. Çekirgelerin yayılma durumu önlendi” dedi.

Sağlam, iklim değişikliklerine bağlı olarak popülasyonları hızlı artabilen çekirgelerin yeşil bitkileri tüketme eğilimindeki canlılar olduğunu belirtti.

Sağlam, çekirge salgınının önlenmesinde emeği geçen kurum ve kuruluşlara teşekkür etti.

Alt gruplara bakıldığında, bir önceki yılın aynı ayına göre en fazla artış yüzde 79,85 ile tohumlukta, en fazla azalış ise yüzde 3,39 ile enerji ve yağlarda gerçekleşti. Bir önceki aya göre ise en fazla artış yüzde 5,02 ile veteriner harcamalarında, en fazla azalış ise yüzde 5,36 ile enerji ve yağlarda oldu.

Ömerli ilçesine bağlı Beşikkaya köyünde patates üretimi yapan çiftçiler, hasat sezonunun başlamasıyla birlikte tarlalarına akın etti. Gece saatlerinde işe başlayan çiftçiler, patatesleri toplamak için yoğun bir mesai harcadı. Çiftçiler, patateslerini tüccarlara kilosu 1 liradan sattıklarını belirtti.

Patates üreticisi Mehmet Arif Demir, bu yıl rekoltenin iyi olduğunu ancak elektrik, mazot, gübre ve zirai ilaç gibi girdi maliyetlerinin çok yüksek olduğunu ifade etti. Demir, “2011’den beri patates üretimi yapıyoruz. Patatesi tarladan ne kadar kısa sürede toplarsak hem bizim için hem de tüccarlar için daha iyi olur. Fiyat konusunda bu yıl memnunuz ancak gübre fiyatları, elektrik ve ilaç çiftçilere dönüm başına neredeyse 20 liralık bir destekleme oluyor. Destek konusunda da mağduriyet yaşıyoruz.” dedi.

Rekoltenin bu yıl iyi olduğunu ancak giren maliyetlerden mağduriyet çektiklerini ifade eden çiftçi Murat Ülker ise “12 senedir tarımla uğraşıyoruz. Şu an patates hasadına başladık. Rekolte iyi ancak fahiş fiyatlardan ve tohumdan dolayı zarara girdiğimiz oluyor.” diye konuştu.

Ömerli ilçesinde yaklaşık 30 bin dönüm alanda patates üretimi yapıldığı ve 30-40 ton arasında bir verim beklendiği öğrenildi.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Yaralılar, ilk müdahalelerinin ardından Siirt Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı. Yaralıların sağlık durumlarının iyi olduğu bildirildi.Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Mazot fiyatları nasıl arttı?

Bayraktar, yaptığı basın açıklamasında, tarımsal üretim faaliyetinin kışlık ve yazlık ürünlerde yoğun bir şekilde devam ettiği bugünlerde, mazota yapılan zammın üreticileri olumsuz etkilediğini ifade etti.

Bayraktar, mazot fiyatlarının 16 Temmuz’da bir önceki ayın aynı gününe göre yüzde 46 artışla 32,80 liraya; 16 Temmuz 2022’ye göre ise yüzde 29 artarak 25,48 liradan 32,80 liraya yükseldiğini hatırlattı.

Bayraktar, “Bu fiyatlarla mazot fiyatının yüzde 22’si ÖTV’den oluşuyor. Mazotta uygulanan KDV’yi de ilave ettiğimizde mazot fiyatının yüzde 38,5’i vergiden oluşuyor.” dedi.

Üreticinin ödediği vergi ne kadar?

Bayraktar, Türkiye’de tüketilen 24,5 milyar litre mazotun yaklaşık yüzde 12’sine denk gelen 3 milyar litrelik kısmının tarımda kullanıldığını belirtti.

Bayraktar, “Bugünkü satış fiyatlarıyla üreticinin mazota ödediği toplam miktar 99 milyar liradır. Bu durumda üreticiden alınan mazot vergisi yaklaşık 38 milyar liraya denk geliyor. Devletin 2023 yılında yaklaşık olarak verdiği destek 54 milyar liraydı. Bu durumda üreticinin ödediği mazot vergisi tarıma verilen toplam destek miktarının yüzde 70’ine denk geliyor.” diye konuştu.

Mazotta ÖTV ve KDV kaldırılmalı

Bayraktar, mazot maliyetinin ürünler itibarıyla farklılık göstermekle birlikte yüzde 10 ila 20 arasında değiştiğine işaret ederek, şöyle devam etti:

“Tarımda kullanılan mazot fiyatının artması tarımsal ürün arzına vurulan en büyük darbedir. Devamlı artan talebin karşılanamaması, enflasyon gıda sepetinin yüzde 25’ini oluşturan gıda fiyatlarında artışı getirecek, enflasyon yükselecektir. Geliri zaten düşük olan üreticilerimiz mazot fiyatlarına yetişemeyecek, üretim sekteye uğrayacak, artan gıda fiyatlarından tüketicilerimiz de olumsuz etkilenecektir. Tarımsal üretimin sürdürülebilmesi ve sorunun kökten çözümü için mazottaki ÖTV ve KDV toptan kaldırılmalıdır.”